ESG i Zrównoważony Rozwój

Opakowanie z paragrafem. Co PPWR (unijne rozporządzenie o opakowaniach) oznacza dla Twojej firmy od 12 sierpnia 2026 r.

PPWR od 12 sierpnia 2026 r. wprowadza unijne wymogi dotyczące opakowań, obejmujące m.in. producentów, importerów i dystrybutorów. Część obowiązków obowiązuje już teraz, a kolejne będą wprowadzane do 2040 r. Firmy muszą dostosować opakowania i dokumentację, niezależnie od trwających prac nad polską ustawą.

Pobierz artykuł jako PDF

Opakowanie z paragrafem. Co PPWR (unijne rozporządzenie o opakowaniach) oznacza dla Twojej firmy od 12 sierpnia 2026 r.

Spis treści

Heading 2

Ten artykuł, w przeciwieństwie do poprzednich tekstów tego cyklu, nie jest kolejną częścią serii o Gospodarce o Obiegu Zamkniętym. Powód jest prosty: 12 sierpnia 2026 roku, dosłownie kilka dni przed opublikowaniem tego tekstu, w całej Unii Europejskiej zaczęło być stosowane rozporządzenie PPWR o opakowaniach i odpadach opakowaniowych. Kolejne artykuły cyklu o GOZ wrócą do Bazy Wiedzy ZIG w najbliższych tygodniach.

1. Dlaczego ten temat nie może czekać

W przeciwieństwie do innych regulacji zrównoważonego rozwoju, takich jak dyrektywa CSRD czy CSDDD, które dotyczą już tylko bardzo dużych podmiotów (próg dla dyrektywy CSRD to ponad 1000 pracowników i 450 mln euro przychodów, a CSDDD zawężono jeszcze mocniej, do 5000 pracowników i 1,5 mld euro obrotu), rozporządzenie PPWR takich progów nie ma.

Rozporządzenie (UE) 2025/40 obejmuje każdego, kto wprowadza opakowania lub produkty w opakowaniach na rynek unijny: wytwórcę, importera, dystrybutora, sprzedawcę internetowego, właściciela marki prywatnej, a w wielu przypadkach także operatora logistycznego czy platformę marketplace (Infor.pl). Według szacunków przywoływanych w mediach prawniczo-gospodarczych nowe obowiązki mogą dotyczyć ponad 113 tys. polskich firm (edgp.gazetaprawna.pl). Co ważne, PPWR to rozporządzenie, nie dyrektywa - obowiązuje więc bezpośrednio, we wszystkich 27 państwach członkowskich, bez potrzeby uchwalania krajowej ustawy wykonawczej (sip.lex.pl; prawo.pl). To jest dokładnie ta różnica, którą trzeba wyjaśnić zarządowi każdej firmy handlującej towarem w opakowaniu: nieuchwalenie polskiej ustawy nie odracza obowiązków, ono tylko oznacza, że firmy będą je realizować bez krajowych wytycznych dopasowanych do lokalnej praktyki.

2. Co to jest PPWR

PPWR, czyli Packaging and Packaging Waste Regulation, to formalnie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/1020 i dyrektywę (UE) 2019/904 oraz uchylające dyrektywę 94/62/WE. Zostało opublikowane 22 stycznia 2025 r., weszło w życie 11 lutego 2025 r., a jego ogólna data stosowania, zgodnie z art. 71, to właśnie 12 sierpnia 2026 r. ( gov.pl).

W praktyce PPWR zastępuje dotychczasową praktykę „każde państwo wdraża po swojemu" jednym, bezpośrednio obowiązującym zestawem wymogów technicznych i formalnych dla opakowania jako produktu.

3. Kto jest kim w łańcuchu wartości PPWR

Najczęstszym błędem, jaki widzimy w pierwszych rozmowach z firmami o PPWR, jest przekonanie, że „obowiązki producenta" dotyczą tylko tego, kto fizycznie wytwarza opakowanie. PPWR rozróżnia kilka ról i mogą one nakładać się na siebie w jednej firmie:

Wytwórca (manufacturer): każda osoba fizyczna lub prawna, która wytwarza opakowanie lub produkt w opakowaniu, również wtedy, gdy zleca jego zaprojektowanie i wytworzenie pod własną marką (art. 3 ust. 1 pkt 13 PPWR). To on pozostaje podstawowym podmiotem odpowiedzialnym za zgodność opakowania z wymogami rozporządzenia i może wprowadzać do obrotu wyłącznie opakowania spełniające wymogi art. 5–12 (art. 15 ust. 1), nawet jeśli w praktyce korzysta ze wsparcia podmiotów trzecich.
Importer: każda osoba fizyczna lub prawna z siedzibą w Unii, która wprowadza do obrotu opakowanie pochodzące z państwa trzeciego (art. 3 ust. 1 pkt 17). Może wprowadzać do obrotu wyłącznie opakowania zgodne z wymogami art. 5–12 (art. 18 ust. 1), a przed wprowadzeniem musi zweryfikować, że dostawca spoza UE przeprowadził ocenę zgodności, przygotował dokumentację i deklarację zgodności oraz zapewnił wymagane oznaczenia i dane identyfikacyjne.
Dystrybutor: każda osoba fizyczna lub prawna w łańcuchu dostaw, inna niż wytwórca lub importer, która udostępnia opakowanie na rynku (art. 3 ust. 1 pkt 18). Musi działać z należytą starannością wobec wymogów rozporządzenia i formalnie zweryfikować zgodność opakowania (art. 19) przed jego udostępnieniem na rynku.
Producent w rozumieniu systemu ROP/EPR: to odrębna rola od wytwórcy: zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 15, producentem jest wytwórca, importer lub dystrybutor, który jako pierwszy udostępnia opakowanie na rynku danego kraju UE (albo rozpakowuje produkt w opakowaniu, nie będąc użytkownikiem końcowym). To on odpowiada za rejestrację w systemie rozszerzonej odpowiedzialności producenta (art. 44–45), a rola ta jest przypisywana per kraj, więc firma sprzedająca do kilku państw UE może mieć obowiązki rejestracyjne w każdym z nich osobno.
Dostawca usług fulfillmentu i platformy marketplace: to kolejna, formalnie odrębna kategoria „podmiotu gospodarczego" w rozumieniu PPWR (art. 3 ust. 1 pkt 12). Dostawca usług realizacji zamówień musi zapewnić, by warunki magazynowania, pakowania, adresowania i wysyłki obsługiwanych przez niego opakowań nie wpływały negatywnie na ich zgodność z wymogami art. 5–12. Platforma internetowa umożliwiająca konsumentom w UE zawieranie umów z producentami musi z kolei przed dopuszczeniem producenta do sprzedaży pozyskać od niego numer rejestracji EPR oraz jego oświadczenie o zgodności, a następnie ocenić wiarygodność tych informacji.

PPWR przewiduje instytucję upoważnionego przedstawiciela, ale w rzeczywistości to dwie odrębne, niezależne role, dla różnych podmiotów i na różnych zasadach. Pierwsza to przedstawiciel ds. zgodności (art. 17): każdy wytwórca, niezależnie od tego, gdzie ma siedzibę, może wyznaczyć takiego przedstawiciela w UE do kontaktu z organami nadzoru rynku, ale nie może mu przekazać obowiązku przygotowania dokumentacji technicznej. Druga to przedstawiciel ds. EPR (art. 45 ust. 3): producent (w rozumieniu systemu ROP/EPR) musi wyznaczyć takiego przedstawiciela w każdym państwie członkowskim, w którym po raz pierwszy udostępnia opakowania, innym niż państwo jego własnej siedziby.

4. Co obowiązuje już dziś, a co dopiero od 2028 - 2040 roku

To jest pytanie, które obecnie najczęściej pojawia się na rynku, a odpowiedź na nie wcale nie jest oczywista. Dodatkowo część krążących w mediach informacji nie jest dokładna. Poniżej rozróżnienie na to, co obowiązuje od 12 sierpnia 2026 r., i na to, co jeszcze przed nami.

Obowiązuje już od 12 sierpnia 2026 r.:

Limity substancji: ograniczenia dotyczące metali ciężkich we wszystkich opakowaniach oraz zakaz stosowania substancji per- i polifluoroalkilowych (PFAS) powyżej określonych progów, ale wyłącznie w opakowaniach mających kontakt z żywnością. To jest istotne zawężenie, bo część materiałów sugeruje ogólny zakaz PFAS, co nie jest zgodne z treścią art. 5 Infor.pl).
Obowiązek przeprowadzenia oceny zgodności, przygotowania dokumentacji technicznej (art. 38, zał. VII) oraz wydania unijnej deklaracji zgodności (art. 39, zał. VIII) dla wprowadzanych typów opakowań, a także zapewnienia procedur gwarantujących zgodność kolejnych partii (prawo.pl).
Dane identyfikacyjne wytwórcy na opakowaniu (nazwa, adres, dane kontaktowe, numer partii/serii) zgodnie z art. 15 ust. 5–6.
Zakaz oznaczeń wprowadzających w błąd co do właściwości środowiskowych opakowania zgodnie z art. 12 ust. 8.
Obowiązki rejestracyjne i EPR/ROP (art. 44–45), w tym obowiązek wyznaczenia upoważnionego przedstawiciela ds. EPR w każdym państwie UE, w którym producent po raz pierwszy udostępnia opakowania, innym niż państwo jego własnej siedziby (art. 45 ust. 3). Warto śledzić procedowany w Brukseli projekt COM(2025)982, który zakłada zawieszenie tego obowiązku dla producentów mających siedzibę w UE, ale to wciąż tylko propozycja, nieprzyjęta i nieopublikowana. Do momentu formalnego przyjęcia trzeba traktować ten obowiązek jako w pełni wiążący.

UWAGA: Od 12 sierpnia 2026 r. trzeba uwzględniać obowiązki PPWR dotyczące EPR/ROP, natomiast sam system rejestrów z art. 44 PPWR będzie uruchamiany zgodnie z harmonogramem zależnym od aktów wykonawczych i rozwiązań krajowych. Do tego czasu w Polsce równolegle funkcjonują dotychczasowe obowiązki krajowe, w tym BDO i opłata produktowa.

Jeszcze przed nami:

Etykietowanie materiałowe: zharmonizowana etykieta opisująca skład opakowania (art. 12) nie zacznie obowiązywać 12 sierpnia 2026 r. Komisja nie przyjęła jeszcze żadnych aktów wykonawczych ani delegowanych do PPWR, w tym tych dotyczących etykietowania, których termin nominalnie przypadał właśnie na tę datę. W efekcie obowiązek etykietowania materiałowego przesuwa się na 12 sierpnia 2028 r. albo 24 miesiące od wejścia w życie odpowiednich aktów wykonawczych – w zależności od tego, która data przypadnie później. Podobnie symbol EPR/QR (art. 12 ust. 9) to opcja pozostawiona państwom członkowskim, a nie obowiązek unijny od lutego 2027 r., jak bywa to czasem przedstawiane.
Minimalizacja opakowań: w praktyce to trzy różne terminy, które łatwo pomylić. Po pierwsze: od 12 sierpnia 2026 r. obowiązuje już zakaz stosowania w opakowaniu cech mających wyłącznie zwiększać postrzeganą objętość produktu (podwójnych ścianek, podwójnych den, zbędnych warstw) z wyjątkami dla opakowań chronionych wzorem lub znakiem towarowym sprzed 11 lutego 2025 r. Po drugie: dla opakowań handlowych (jednostkowych) obowiązek ograniczenia pustej przestrzeni do minimum niezbędnego dla funkcjonalności opakowania, bez sztywnego progu procentowego, zacznie obowiązywać od 12 lutego 2028 r. Po trzecie: dla opakowań zbiorczych, transportowych i e-commerce twardy próg 50% pustej przestrzeni oraz pełna zasada minimalizacji masy i objętości wchodzą w życie od 1 stycznia 2030 r. (albo trzy lata od wejścia w życie aktu wykonawczego, jeśli ten termin przypadnie później).
Klasy recyklingowalności A/B/C, zakazane formaty, cele ponownego użycia i powiązane z nimi ograniczenia rynkowe (w tym zakaz wprowadzania do obrotu opakowań poniżej określonego poziomu recyklingowalności) zaczynają obowiązywać od 2030 r.
Cele w zakresie recyklatu: opakowania z tworzyw sztucznych będą musiały zawierać od 10% do 35% materiału pochodzącego z recyklingu do 2030 r. (zależnie od typu opakowania), a docelowo od 25% do 65% do 2040 r., zgodnie z art. 7 PPWR, który ustanawia minimalną zawartość materiału pochodzącego z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych.
System kaucyjny (art. 50) oraz dalsze etapy wdrażania rozporządzenia będą wprowadzane stopniowo aż do 2040 r.

Na rynku funkcjonuje obecnie kilka nieprecyzyjnych twierdzeń, których warto unikać w wewnętrznej komunikacji. Po pierwsze, że kary z PPWR sięgają 4% obrotu, a to nieprawda - PPWR nie ustanawia żadnej stawki procentowej ani wspólnego unijnego katalogu kar. Zgodnie z art. 68 PPWR to same państwa członkowskie mają do 12 lutego 2027 r. ustanowić przepisy o karach za naruszenia rozporządzenia i zgłosić je Komisji. W Polsce te przepisy sankcyjne dopiero powstają, głównie w ramach wciąż nieuchwalonego projektu UC100. Nie należy więc automatycznie przenosić na PPWR kar znanych z obecnej polskiej ustawy o gospodarce opakowaniami z 2013 r. - to osobny, krajowy reżim sankcyjny, który nie został jeszcze zastąpiony ani uzupełniony przepisami wykonującymi PPWR. Brak gotowego katalogu kar nie oznacza jednak, że wprowadzanie niezgodnych opakowań na rynek jest bezpieczne. Art. 62 przewiduje, że organy nadzoru rynku mogą już dziś żądać korekty niezgodności pod rygorem wycofania towaru z obrotu. Po drugie, nie istnieje unijny „cyfrowy paszport opakowania" - PPWR takiego mechanizmu nie wprowadza. Po trzecie, klasy recyklingowalności czy pełne etykietowanie materiałowe nie obowiązują już od sierpnia 2026 r.

5. Dwa reżimy naraz: PPWR i polskie przepisy krajowe

Jedna z najważniejszych kwestii do zrozumienia w tym momencie: PPWR to minimum unijne, które obowiązuje wprost, ale nie zastępuje automatycznie polskiego systemu gospodarki odpadami opakowaniowymi. Do czasu uchwalenia nowej ustawy krajowej, projektu określanego jako UC100, w Polsce nadal funkcjonuje osobny reżim, obejmujący między innymi ewidencję w systemie BDO, opłatę produktową, system kaucyjny oraz przepisy jednolitego tekstu ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi z 2013 r. (Dz.U. 2023 poz. 1587) (isap.sejm.gov.pl).

Stan projektu UC100 na dzień pisania tego artykułu jest daleki od finału, więc przed podjęciem decyzji biznesowych trzeba sprawdzić aktualny etap legislacyjny w RCL: Projekt

Co to oznacza w praktyce? Że obowiązki wynikające bezpośrednio z rozporządzenia PPWR nie są uzależnione od uchwalenia nowej polskiej ustawy (prawo.pl). Firma nie może więc czekać z dostosowaniem się do PPWR na to, aż Sejm uchwali UC100, bo to dwa niezależne od siebie procesy. Dopóki UC100 nie wejdzie w życie, obowiązują równolegle: minimum unijne z PPWR (bezpośrednio, bez wyjątków) oraz dotychczasowe przepisy krajowe (BDO, opłata produktowa, kaucja, ustawa z 2013 r.).

6. Jak organy nadzoru podejdą do kontroli po 12 sierpnia

Warto uspokoić jedną obawę, która często pojawia się w pierwszych rozmowach: kontrola nie oznacza automatycznie kary. Zgodnie z art. 62 rozporządzenia, w przypadku wykrycia niezgodności organy nadzoru w pierwszej kolejności wzywają przedsiębiorcę do jej usunięcia i wyznaczają czas na korektę. Zakaz udostępniania na rynku lub wycofanie z rynku wchodzi w grę dopiero w przypadku uporczywej niezgodności (pio.org.pl). Kontrole po 12 sierpnia 2026 r. powinny dotyczyć tylko tych wymogów PPWR, które są już rzeczywiście stosowane w danym momencie, nie tych zaplanowanych na 2028 czy 2030 r. (prawo.pl). To nie zwalnia z obowiązków, ale zmienia horyzont działania: liczy się gotowość i udokumentowana ścieżka poprawy, nie tylko stan na dzień kontroli.

7. Przykład - trzy role w jednej firmie

Firma produkująca w Polsce zabawki dla dzieci, mająca sieć własnych punktów sprzedaży i sklep internetowy, importująca surowce i częściowo gotowe towary z Turcji, Chin i Indii, może wcale nie wiedzieć, że w świetle PPWR gra jednocześnie trzy role: jest wytwórcą części opakowań własnej marki, importerem towarów spoza UE i dystrybutorem opakowań innych producentów (np. wypełnień do zabawek lub tkanin), które sprzedaje obok własnego asortymentu w tej samej sieci sprzedaży (rola dystrybutora dotyczy z definicji tylko towarów wytworzonych lub importowanych przez kogoś innego, nie własnego asortymentu firmy). W takiej sytuacji analiza obowiązków musi zacząć się nie od pytania „czy podlegamy PPWR", ale od pytania „w której roli, dla którego opakowania i na którym rynku". Dla tej samej firmy kluczowym obszarem ryzyka bywa nie sam limit substancji, ale kumulacja obowiązków trzech ról naraz. Dodatkowo jest konieczność zweryfikowania, czy sprzedaż e-commerce do innych krajów UE (o ile taka jest) nie tworzy dodatkowego obowiązku rejestracji jako producent na rynku docelowym, a to jest pytanie, które łatwo przeoczyć, jeśli firma patrzy na PPWR wyłącznie z perspektywy krajowej.

8. Jak może pomóc AdREM

Widzimy, że dla wielu firm największym wyzwaniem nie jest samo zrozumienie pojedynczego przepisu, ale poprawne ustalenie własnej roli (lub ról) w łańcuchu wartości PPWR i oddzielenie tego, co wiąże już dziś z rozporządzenia unijnego, od tego, co dopiero nadejdzie z polską ustawą krajową. Dlatego AdREM przygotował dla członków ZIG bezpłatną, 45-minutową rozmowę diagnostyczną (Pakiet 0), w trakcie której wspólnie ustalamy rolę Państwa firmy w łańcuchu wartości PPWR, wskazujemy obowiązki wiążące od 12 sierpnia 2026 r. oraz trzy działania o najwyższym priorytecie, a po rozmowie przekazujemy jednostronicowe podsumowanie z rekomendacją dalszych kroków. Zainteresowanych prosimy o kontakt: hello@adrem.energy.

Pytania na koniec

Czy w Państwa firmie ktokolwiek formalnie ustalił, w której roli (wytwórcy, importera, dystrybutora, producenta ROP itd.) występuje ona w łańcuchu wartości PPWR, dla każdego typu opakowania i każdego rynku sprzedaży?
Czy macie już dokumentację techniczną i deklarację zgodności dla opakowań wprowadzanych na rynek po 12 sierpnia 2026 r., czy dopiero planujecie je przygotować?
Czy odróżniacie w swojej organizacji obowiązki wynikające bezpośrednio z PPWR od obowiązków polskich (BDO, opłata produktowa, kaucja), czy te dwa reżimy są traktowane jako jedno i to samo?
Czy ktoś w firmie śledzi harmonogram PPWR na lata 2027–2040, tak żeby decyzje projektowe dotyczące opakowań (materiał, recyklat, format) podejmować z wyprzedzeniem, a nie pod presją najbliższego terminu?

Przydatne linki

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32025R0040

Uwaga metodologiczna: stan prawny opisany w tym artykule odpowiada sytuacji na 14 sierpnia 2026 roku, dwa dni po rozpoczęciu stosowania rozporządzenia (UE) 2025/40. Żadne akty wykonawcze lub delegowane do PPWR (w tym dotyczące etykietowania) nie zostały jeszcze przyjęte, a polski projekt ustawy UC100 nie zakończył procesu legislacyjnego – oba te elementy mogą się zmienić, dlatego przed podjęciem decyzji biznesowych warto zweryfikować aktualny status na eur-lex.europa.eu oraz gov.pl.

Joanna Cembrowicz

20 sierpnia 2026

Sprawdź profil eksperta